1939–1945
Tytuł obrazu to zakres dat, który kojarzy się jednoznacznie z jednym, strasznym wydarzeniem historycznym – II wojną światową. W polu obrazowym widzimy siedem postaci uzbrojonych żołnierzy o trupich twarzach, z których jeden wysuwa się na przód. Równie schematycznie zarysowana twarz o czerwonym ubarwieniu i inny kolor munduru sugerują, że to dowódca. Na lewej pole munduru ma namalowaną swastykę – charakterystyczny symbol nazistów. Na całym obrazie wypisane są nazwy miejscowości – Treblinka, Auschwitz Birkenau, Busko Zdrój, Lwów, Wilno, Kiejdany, Nowy Sącz, Warszawa, Majdanek i inne miejsca zagłady, bitew, obozów koncentracyjnych… Jest niczym ściana pamięci namalowana, by nie zapomnieć o tym, jak złowrogie oblicze ma wojna, ile niesie ze sobą zniszczeń i śmierci.
Obraz był prezentowany na wystawie Znaki Apokalipsy i tak opisywał go artysta:
„Bestia z morza, z siedmioma głowami, dziesięcioma rogami, podobna do pantery. Apokalipsa – wizja pełna znaczeń i symboli. Morze jest siedzibą złych sił, liczba siedem dla Żydów tą, która posiada największe znaczenie. Czterej jeźdźcy Apokalipsy uosabiają nieszczęścia wojny: Zabór, Mord, Głód i Śmierć. W ten sposób właśnie ilustruję fragmenty dotyczące bestii – Apokalipsa jako lata drugiej wojny światowej. Bestia jest hitlerowskim mordercą, który dokonał Zagłady milionów istnień.”
The time span quoted in the title unmistakeably points at a specific, most horrifying historical event – the Second World War. Filling up the painting are figures of seven armed soldiers with dead men’s faces; the colours of the schematic face and uniform of the central figure that steps forth differ from the rest, suggesting he is the commander. The swastika on his uniform is a well-known Nazi symbol. The whole surface of the painting is covered by place names – Treblinka, Auschwitz-Birkenau, Busko Zdrój, Lviv, Vilnius, Kedainiai, Nowy Sącz, Warsaw, Majdanek and other places that witnessed extermination, battles, concentration camps… Like a wall of remembrance, it is here to reminds us of the gruesomeness of war, the destruction and death it causes.
Displayed at the Signs of the Apocalypse exhibition, the work was described by the artist in the following way:
“A Beast from the sea, with seven heads, ten horns, similar to a leopard. Apocalypse – a vision full of meaning and symbols. The sea is the home of evil forces, the number seven for the Jews is one with great significance. The four horsemen of the Apocalypse personify the calamities of war: Conquest, Murder, Famine and Death. That’s why I decided to portray the Beast by illustrating the Apocalypse with the scenes from WWII. The Beast is a Nazi killer who exterminated millions of lives.”
Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu pn. „Narodowa kolekcja sztuki współczesnej”.
Nazwa zadania: „Zakup dzieł sztuki do kolekcji CSW Znaki Czasu”
O artyście
Zdzisław Nitka
Ur. w 1962 w Obornikach Śląskich, mieszka na Śląsku. W 1982 roku rozpoczął studia na PWSSP we Wrocławiu, w pracowni prof. Jerzego Zyndwalewicza. Dyplom z malarstwa uzyskał w 1987 roku pod kierunkiem prof. Józefa Hałasa. Pracę na macierzystej uczelni rozpoczął w 1988 roku. W 1997 roku założył wraz z żoną Jolantą prywatne Muzeum Ekspresjonistów w Obornikach Śląskich. W swoich pracach artysta wyraźnie nawiązuje do dokonań wczesnego ekspresjonizmu niemieckiego. Twórczość Zdzisława Nitki jest surowa, budzi skojarzenia z tzw. sztuką prymitywną, a najistotniejszym jej elementem staje się czysty, żywy kolor, a także wyraźnie zarysowany i zdecydowany kontur.
Born in 1962 in Oborniki Śląskie, he lives in Silesia. In 1982, he began his studies at the State Higher School of Visual Arts in Wrocław, in the atelier of Professor Jerzy Zyndwalewicz. He obtained his diploma in painting in 1987 under the supervision of Prof. Józef Hałas. He started working at his alma mater in 1988. In 1997, together with his wife Jolanta, he established a private Museum of Expressionists in Oborniki Śląskie. In his works, the artist clearly refers to the achievements of early German Expressionism. The work of Zdzisław Nitka is austere, evokes associations with so called primitive art, and the most important element of it is pure, vivid colour, as well as well-defined and firm contour.
